Anya obudziła się o szóstej trzydzieści, jak zwykle.
Igor jeszcze spał, rozciągnięty na trzy czwarte łóżka, jedna ręka zwisała prawie dotykając podłogi.
Ostrożnie wysunęła się spod kołdry, starając się go nie obudzić.
Jego budzik był ustawiony na ósma, a ona miała całą godzinę, żeby posprzątać mieszkanie, przygotować śniadanie i spakować mu lunch do pracy.
Wynajmowane mieszkanie na obrzeżach było małe — kawalerka w bloku z paneli, w którym skrzypiały podłogi, a grzejniki cieknące, ale to było ich pierwsze wspólne gniazdko.
Dwa miesiące temu wzięli ślub, a Anya nadal czuła cichą przyjemność z wypowiadania słowa „mąż”.
Mąż. Jej mąż. Brzmiało tak dorosło.
Podczas gdy kawa parzyła się w tygielku — Anya nie lubiła rozpuszczalnej, choć była tańsza — wytarła blat, powiesiła wczorajsze pranie na suszarce przy kaloryferze i postawiła czajnik.
Następnie szybko usmażyła jajecznicę, pokroiła pomidory i ogórki, wyjąła z lodówki twaróg i jogurt.
Igor, prawdę mówiąc, nie jadł za dużo jogurtu, mówił, że to „jedzenie dla kobiet”, ale Anya kupowała je dla siebie.
Generalnie starała się zdrowo odżywiać.
— Wstawaj, śpiochu — lekko potrząsnęła Igorem za ramię. — Już prawie ósma.
Mruknął coś niezrozumiałego i przewrócił się na drugi bok.
— Igor, wstawaj. Jedzenie ostygnie.
W końcu otworzył oczy, rozciągnął się i ziewnął tak, że trzasnęła mu szczęka.
— Która godzina?
— Za piętnaście ósma.
— Kurczę, Anya, mogłem jeszcze spać piętnaście minut.
— Śniadanie ostygnie. Chodź, szybciej.
Igor wstał, przemaszerował do łazienki.
Anya słyszała szum wody, szczotkowanie zębów, potem wyszedł, już w dżinsach i koszulce, włosy sterczały we wszystkie strony.
— Pachnie pysznie — rzucił na krzesło, sięgając po talerz.
— O, jajecznica. Brawo.
Anya usiadła naprzeciwko i nalała mu kawy.
Igor zajadał śniadanie dużymi porcjami, ona jadła twaróg powoli, popijając jogurtem.
— Słuchaj, te jogurty są drogie? — nagle zapytał Igor, kiwając na jej kubeczek.
— Normalnie. Czterdzieści rubli.
— Czterdzieści za kubek? — gwizdnął.
— Jeśli codziennie, wychodzi ponad tysiąc w miesiącu.
— No, nie kupuję ich codziennie — wzruszyła ramionami Anya. — Raz na dwa–trzy dni.
— I tak drogo. Mogłeś brać kefir, chyba tańszy.
— Igor, to moje jedzenie. Nie zmuszam cię do jedzenia jogurtów.
— Nie o to mi chodzi. Po prostu mówię, że można by było zaoszczędzić. Oszczędzamy przecież na mieszkanie.
Anya milczała. Tak, oszczędzali. Właściwie, to ona oszczędzała.
Igor zarabiał więcej — pracował w firmie IT jako programista, a ona była administratorką w małej klinice.
I dziwnym trafem, to jej pensja szła na jedzenie, czynsz, środki czystości i wszystkie drobne wydatki w gospodarstwie domowym.
Igor wpłacał swoją część czynszu i uważał, że jego obowiązki na tym się kończą.
— Dobra, muszę lecieć — dopił kawę i pocałował Anyę w głowę. — Wieczorem postaram się wrócić około siódmej.
Wyszedł, a mieszkanie natychmiast zrobiło się cichsze.
Anya posprzątała stół, umyła naczynia i przygotowała się do pracy.
Jej zmiana zaczynała się o dziewiątej.
Pierwszy miesiąc po ślubie żyli jak w bajce.
Igor wracał z pracy, wspólnie jedli kolację, oglądali seriale i omawiali plany.
Chcieli wiele — odkładać na wkład własny do kredytu hipotecznego, kupić normalne meble, wyjechać na wakacje.
Anya liczyła wszystko w głowie: jeśli odkładać co miesiąc, w rok mogli sięgnąć po kawalerkę w nowym budownictwie.
Ale od drugiego miesiąca coś zaczęło się zmieniać.
Najpierw Igor zaczął się spóźniać w pracy.
Raz, drugi, trzeci.
Potem powiedział, że koledzy zapraszają do baru i że wróci około dziesiątej.
Anya skinęła głową — oczywiście, nie ma problemu. Nie była tyranką.
Człowiek powinien mieć życie prywatne.
Ale „raz” stało się systemem.
Teraz Igor dwa–trzy razy w tygodniu chodził z kolegami do barów, wracał późno, czasem pod wpływem, padał na łóżko i natychmiast zasypiał.
W piątki lub soboty zawsze ogłaszał, że „chłopaki” idą na mecz, grill lub gdzieś indziej.
Anya zostawała w domu. Gotowała, sprzątała, prała, prasowała jego koszule.
W weekendy spotykała się z przyjaciółką w kawiarni na kilka godzin, ale starała się nie wydawać dużo.
Do skarbonki odkładała teraz mniej — reszta szła na bieżące wydatki.
Igor nie dokładał się do wspólnej skarbonki.
— Po co? — dziwił się. — Mam swoje wydatki. Też muszę odpoczywać, pracuję jak wariat.
Pewnej niedzieli wieczorem, kiedy Igor wrócił o trzeciej w nocy, Anya nie wytrzymała.
— Gdzie byłeś? — zapytała, gdy wpadł na kanapę, nawet nie rozbierając butów.
— W klubie z chłopakami. Słuchaj, Anya, nie zaczynaj, okej? Jestem zmęczony.
— Igor, wiesz, że wydałeś moją tygodniową pensję w jeden wieczór?
Spojrzał na nią zamglonym wzrokiem.
— Co?
— Wczoraj wziąłeś z oszczędności gotówkę. — Powiedziałeś, że to na wieczór z przyjaciółmi. Ja zarabiam tyle w tydzień.
Igor milczał, pocierał twarz rękami.
— Anya, posłuchaj. Dużo pracuję. Przynoszę pieniądze do domu. Muszę się zrelaksować, rozumiesz? Nie mogę ciągle siedzieć w domu. Nie jestem twoją własnością.
— Nie mówię, że jesteś moją własnością. Mówię, że mamy cel. Chcieliśmy odkładać na mieszkanie. A ty co tydzień wydajesz pieniądze w barach.
— A ty wydajesz na swoje jogurty i kawę w ziarnach — odparł Igor. — Myślisz, że nie widzę? Kupujesz drogie produkty i potem mnie obwiniasz.
— Jeśli chcesz uczciwości, podzielmy wydatki sprawiedliwie, proporcjonalnie do dochodów.
Anya milczała.
— Dokładnie — kontynuował Igor, rozgrzewając się. — Skoro masz niższą pensję, podzielmy jedzenie sprawiedliwie — powiedział mój mąż, nie wiedząc jeszcze, czym to się dla niego skończy.
— Ty jesz swoje jogurty, kawę, świeże warzywa, a ja obejdę się kiełbasami i pierogami.
Szczerze, twoje zdrowe jedzenie jest mi w ogóle niepotrzebne. Dobrze żyję na prostym jedzeniu.
A ty oszczędzaj na swoich delikatesach, jeśli uważasz, że ja dużo wydaję.
To logiczne. Każdy wydaje proporcjonalnie do swoich dochodów.
Chcesz uczciwości? Oto ona, uczciwość.
Anya poczuła, jak wszystko w środku zaciska się w ciasny węzeł.
Chciała coś powiedzieć, ale słowa ugrzęzły w gardle.
Igor już wstał z kanapy i poszedł do łazienki.
Słyszała wodę, jak się pluska, potem wyszedł, padł na łóżko i w minutę już chrapał.
Anya została na kanapie. Jego słowa krążyły w głowie:
«Skoro masz niższą pensję, podzielmy jedzenie sprawiedliwie».
Czyli teraz będą żyli jak sąsiedzi w akademiku?
Każdy za siebie? A rodzina? Ich plany, marzenia?
Nie płakała.
Po prostu siedziała w ciemności, patrząc przez okno na żółte światła latarni na dole.
Od tego dnia wszystko się zmieniło. Igor faktycznie przeszedł na kiełbasy i pierogi.
Anya kupowała dla siebie kurczaka, ryby, świeże warzywa, jogurty i kawę w ziarnach, a dla niego — tanie gotowe jedzenie.
Jedli przy tym samym stole, ale każdy miał swoje własne jedzenie.
Igor udawał, że mu to obojętne, Anya milczała.
Nigdy nie była rozmowna, ale teraz całkowicie zamilkła.
Odpowiadała na pytania krótko i zwięźle. Igor nie zauważał lub udawał, że nie zauważa.
Wciąż chodził do barów, spotykał się z przyjaciółmi, wracał późno. Prawie wcale nie rozmawiali.
Rano Anya nadal wstawała o szóstej trzydzieści, przygotowywała śniadanie — teraz dwa różne — sprzątała, prała.
Igor szedł do pracy, ona też, wieczorem każdy zajmował się swoimi sprawami.
Ale Anya wiedziała coś, czego Igor nie wiedział.
Miesiąc temu jej przełożona wezwała ją na rozmowę.
— Anya, dobrze pracujesz — powiedziała Marina Sergeevna. — Klienci cię chwalą, lekarze są zadowoleni. Chcę ci zaoferować awans. Otwieramy kolejny oddział i potrzebuję tam starszego administratora.
Więcej odpowiedzialności, ale i wyższe wynagrodzenie. Prawie dwukrotnie wyższe. Co myślisz?
Anya nawet się nie zastanawiała.
— Zgadzam się.
— Świetnie. Od pierwszego dnia następnego miesiąca obejmujesz nową pozycję.
Anya wróciła do domu i prawie wykrzyczała Igorowi wiadomość.
Ale wrócił późno, pijany, padł spać, nawet się nie przywitał.
Anya postanowiła milczeć. Niech to będzie niespodzianka. Powie mu za miesiąc.
Ten miesiąc ciągnął się wyjątkowo długo.
Anya każdego dnia wstawała o szóstej trzydzieści, przygotowywała śniadanie, sprzątała, prała, prasowała.
Igor chodził do barów, wracał późno, czasem nawet nie jadł — padał na łóżko i zasypiał.
Prawie wcale nie rozmawiali.
Czasem Anya łapała się na tym, że tęskni za tym Igorem sprzed lat — uważnym, wesołym, kochającym. Teraz obok niej mieszkał inny człowiek. Obcy.
Pierwszego dnia miesiąca Anya rozpoczęła nową pracę. Zadań przybyło, ale dawała sobie radę.
Pod koniec miesiąca dostała pierwszą wypłatę na nowym stanowisku — sporą sumę. Nawet większą niż Igor.
Przyszła do domu wcześniej niż zwykle. Igor był w domu, siedział przy komputerze, grał w jakąś grę.
— Cześć — powiedziała Anya.
— Cześć — odpowiedział nie odrywając wzroku od ekranu.
— Muszę z tobą porozmawiać.
— Aha, zaraz, tylko przejdę ten poziom.
Anya poszła do kuchni i postawiła czajnik na ogniu. Dziesięć minut później Igor wyszedł, przeciągając się.
— No więc, o czym chciałaś rozmawiać?
Anya usiadła przy stole, gestem zaprosiła go, by usiadł naprzeciwko.
— Awansowano mnie miesiąc temu. Teraz jestem starszą administratorką.
— O, super! — Igor nawet się uśmiechnął. — Gratulacje. Dali ci podwyżkę?
— Tak. Teraz zarabiam tyle — pokazała ekran smartfona z otwartą aplikacją bankową.
Igor zawiesił wzrok na chwilę, potem skinął głową.
— Nieźle. Więcej niż ja. Brawo.
— Tak — Anya spojrzała mu w oczy. — Więcej niż ty. I chcę ci powiedzieć jedno. Odchodzę.
— Dokąd odchodzisz? — Igor nie zrozumiał.
— Jadę do mamy. Muszę przemyśleć nasz związek. Czy w ogóle ma sens.
— Co? — Igor wyprostował się, uśmiech zniknął z jego twarzy. — Anya, co ty mówisz?
— Igor, przez ostatnie dwa miesiące żyjesz, jakbyś nie miał rodziny.
Znikasz w barach, wydajesz pieniądze na spotkania z przyjaciółmi, a w domu jesteś tylko po to, żeby przespać noc.
Prawie wcale nie rozmawiamy. Zaproponowałeś dzielenie jedzenia według zarobków, bo mój jest niższy.
Dobrze. Teraz mój zarobek jest wyższy. Ale nie chodzi o pieniądze.
Chodzi o to, że nie chcesz spędzać czasu w domu. Ze mną. To po co w ogóle ten związek?
— Anya, co ty wygadujesz! — Igor podskoczył i chodził po kuchni.
— Po prostu… jestem zmęczona pracą. Muszę się odprężyć. To nie znaczy, że cię nie kocham.
— Nie znaczy — przytaknęła Anya — ale też nie znaczy, że naprawdę mnie kochasz. Igor, przez dwa miesiące milczałam.
Wytrzymałam. Miałam nadzieję, że się opamiętasz, że porozmawiamy, że wszystko się ułoży. Ale nawet nie zauważałeś, że jestem obok.
Przychodziłeś do domu, jadłeś, spałeś i wychodziłeś. Jak w zajazdzie.
A ja prałam twoje koszule, przygotowywałam ci jedzenie, sprzątałam po tobie.
I kiedy próbowałam rozmawiać o pieniądzach, zaproponowałeś dzielenie jedzenia według zarobków. Jakbyśmy nie byli rodziną, tylko współlokatorami.
— Anya, przesadziłem wtedy. Przepraszam. Byłem pijany, nie myślałem jasno.
— Rano byłeś trzeźwy. I nie przeprosiłeś.
I rzeczywiście zaczęliśmy dzielić jedzenie. Pamiętasz? Przez miesiąc jadłeś tylko swoje parówki i byłeś zadowolony.
Igor patrzył na nią zdezorientowany. Wyglądało na to, że po raz pierwszy od długiego czasu naprawdę ją widział. Widział, a nie tylko patrzył przez nią.
— Nie chcę się rozwodzić — powiedziała cicho Anya — ale potrzebuję czasu, żeby przemyśleć.
Muszę zrozumieć, czy chcę męża, który mną nie interesuje.
Który uważa, że skoro zarabia więcej, to ma prawo do wszystkiego, a ja powinnam siedzieć w domu i oszczędzać na jedzeniu.
Teraz ja zarabiam więcej. Ale nie będę się tak zachowywać jak ty.
Bo tu nie chodzi o pieniądze. Chodzi o szacunek.
— Anya, poczekaj — Igor zrobił krok w jej stronę, próbując wziąć ją za rękę, ale ona odsunęła się. — Porozmawiajmy.
Omówmy wszystko.
— Nie rozmawialiśmy przez dwa miesiące, Igor.
Przez dwa miesiące próbowałam się do ciebie przebić, a ty nie słuchałeś.
Albo nie chciałeś słuchać. Teraz słyszysz tylko dlatego, że powiedziałam, że odchodzę.
— Anya, daj mi szansę. Zmieniam się. Nie będę chodził do barów.
Będę wracał do domu. Będziemy razem jeść kolację, rozmawiać. Jak kiedyś.
Anya pokręciła głową.
— Potrzebuję czasu. Muszę przemyśleć, czy chcę żyć z kimś, kto zmienia się tylko wtedy, gdy jest postawiony przed faktem.
Kto zmienia się tylko dlatego, że boi się stracić, a nie dlatego, że naprawdę zależy mu na moich uczuciach.
Wstała i poszła do pokoju. Igor poszedł za nią.
— Anya, nie trzeba. Proszę.
Anya wzięła torbę z szafy i zaczęła wkładać rzeczy. Igor stał obok, zdezorientowany, nie wiedząc co robić.
— Ile czasu ci potrzeba? — zapytał cicho.
— Nie wiem. Tydzień. Dwa. Może miesiąc. Zadzwonię, gdy będę gotowa do rozmowy.
— A jeśli… jeśli zdecydujesz, że nie chcesz wracać?
Anya zapięła torbę, wyprostowała się i spojrzała na niego.
— Wtedy się rozwiedziemy.
Przeszła obok niego, wzięła kurtkę przy wejściu i założyła buty.
— Anya — zawołał Igor.
Odwróciła się.
— Naprawdę cię kocham — powiedział, a w jego głosie po raz pierwszy od dawna była prawdziwa bolesna szczerość.
— Wiem — przytaknęła Anya. — Ja też cię kocham. Ale miłość nie wystarcza, Igorze.
Potrzebny jest także szacunek. I chęć bycia razem. Przez ostatnie dwa miesiące nie miałeś tej chęci.
Wyszła na zewnątrz, zeszła po schodach i znalazła się na ulicy.
Był późny wieczór, miasto świeciło światłami, samochody w oddali. Anya wyciągnęła telefon i zadzwoniła do mamy.
— Mamo, cześć. Mogę do ciebie przyjechać? Na jakiś czas.
— Oczywiście, córeczko — w głosie mamy od razu było słychać niepokój. — Co się stało?
— Opowiem, gdy przyjadę.
Anya wzięła taksówkę i usiadła na tylnym siedzeniu. Samochód ruszył, a wynajęte mieszkanie, w którym mieszkała przez trzy miesiące jako mężatka, zostało daleko w tyle.
Przed nią dom mamy, cisza, spokój. I czas na przemyślenia.
Minął tydzień. Anya mieszkała u mamy, chodziła do pracy i wracała do domu.
Mama nie zadawała zbędnych pytań — po prostu ją przytulała, karmiła i mówiła, że wszystko będzie dobrze.
Igor dzwonił codziennie. Najpierw często, kilka razy dziennie, potem rzadziej.
Anya odbierała, odpowiadając krótko, że potrzebuje więcej czasu.
Dziesiątego dnia Igor przyjechał do mamy.
Zadzwonił do drzwi, stał na progu z bukietem kwiatów i winowajczym wyrazem twarzy.
— Mogę porozmawiać z Anyą? — poprosił.
Mama spojrzała na córkę. Anya przytaknęła.
— Już idę, mamo.
Wyszła na korytarz i zamknęła drzwi.
— Cześć — powiedział Igor. — To dla ciebie.
Wyciągnął kwiaty. Anya je wzięła, ale nic nie powiedziała.
— Myślałem. Dużo myślałem — zaczął Igor. — Masz rację. Zachowywałem się jak egoista.
Byłem egoistą. Myślałem tylko o sobie. Wydawało mi się, że skoro zarabiam więcej, mam prawo robić, co chcę.
A ty miałaś milczeć i znosić.
To było złe. Przepraszam.
Anya milczała.
— Nie chcę cię stracić — kontynuował Igor.
— Zrozumiałem, że bez ciebie źle się czuję. W domu pusto.
Przychodzę, a tam nikogo nie ma. Nikt nie przygotował kolacji, nikt nie pyta, jak się czuję.
Zrozumiałem, że brałem cię za pewnik. A to było złe. Robiłaś dla mnie tak wiele, a ja nawet nie mówiłem „dziękuję”.
— Nie potrzebuję twoich kwiatów ani przeprosin — powiedziała cicho Anya. — Potrzebuję, żebyś się zmienił.
Na serio. Nie na tydzień, nie na miesiąc. Na zawsze.
Żebyś mnie dostrzegał. Żeby ci zależało na tym, co czuję.
Żebyś chciał spędzać czas w domu, ze mną, a nie z przyjaciółmi w barach.
— Zmieniam się — przytaknął Igor. — Obiecuję. Daj mi szansę, żebym to udowodnił.
Anya spojrzała na niego długo.
— Dobrze — powiedziała w końcu. — Ale nie teraz. Potrzebuję jeszcze czasu.
Jeszcze tydzień. Albo dwa. Nie wiem. Dam znać, gdy będę gotowa.
Igor przytaknął, choć na jego twarzy było widać rozczarowanie.
— Dobrze. Będę czekał.
Odwrócił się, poszedł do schodów i spojrzał jeszcze raz.
— Anya, kocham cię.
— Wiem — odpowiedziała. — Idź.
Odszedł. Anya wróciła do mieszkania. Mama siedziała w kuchni i piła herbatę.
— Przepraszał? — zapytała.
— Tak.
— I co postanowiłaś?
— Jeszcze nie wiem, mamo. Zobaczę.
Mama przytaknęła.
— Jesteś mądrą dziewczyną. Sama wszystko rozważysz.
Jeszcze tydzień później Anya wróciła do domu.
Nie dlatego, że wybaczyła — po prostu postanowiła spróbować jeszcze raz.
Igor przywitał ją na progu, przytulił i przycisnął do siebie.
— Dziękuję — wyszeptał. — Nie zawiodę cię. Obiecuję.
I nie zawiódł. Na początku Anya obserwowała, spodziewając się podstępu.
Ale Igor naprawdę się zmienił.
Wracał do domu na czas, do barów chodził tylko raz na dwa tygodnie i to krótko.
Zaczęli znowu wspólnie jeść kolację, rozmawiać, planować.
Igor przestał dzielić jedzenie na „twoje” i „moje” — teraz mieli wspólny budżet, wspólne produkty, wspólne cele.
Pomagał w domu — zmywał naczynia, odkurzał, nawet nauczył się gotować proste potrawy.
Anya widziała, że się stara. I to było najważniejsze.
Nie słowa, lecz czyny. Nie obietnice, lecz działania.
Pewnego wieczoru siedzieli na kanapie, oglądali film.
Igor ją obejmował, ona przytulała się do jego ramienia.
— Anya — powiedział cicho — dziękuję, że dałaś mi drugą szansę.
— Nie musisz dziękować — odpowiedziała. — Po prostu nie zepsuj tego.
Uśmiechnął się.
— Postaram się.
I Anya wiedziała, że dadzą sobie radę.
Bo teraz znów byli rodziną.
Prawdziwą rodziną, w której każdy ceni drugiego, gdzie szacunek jest ważniejszy niż pieniądze, a miłość wyraża się nie słowami, lecz czynami.
Przeszli przez kryzys i wyszli z niego silniejsi.
I to był dopiero początek.
