Zamek nie ustępował.
Wera chuchnęła na zamarzniętą dziurkę od klucza, czując, jak lutowy wiatr gryzie ją w policzki.
Dziwne.
Wyjechała tylko na dwa tygodnie — opiekować się matką po tym, jak ta poważnie się rozchorowała — a zamek działał bez zarzutu.
Może Andriej wymienił wkładkę?
Ale po co?
Nacisnęła dzwonek.
Za drzwiami rozległy się ciężkie kroki, ale nikt się nie spieszył, żeby otworzyć.
Wera przestąpiła z nogi na nogę.
Torba z słoikami domowego leczo i wełnianymi skarpetkami, które przekazała mama, ciążyła jej na ramieniu.
W końcu szczęknął zasuw.
Drzwi uchyliły się tylko na tyle, by wypuścić smugę światła i zapach… obcych perfum.
Słodki, duszący zapach, zagłuszający swojski aromat drewnianego domu.
Na progu stał Andriej.
W samych spodniach dresowych, całkiem bez koszulki.
Żuł jabłko.
— O, wróciłaś, — rzucił obojętnie, nie robiąc nawet próby, by wpuścić ją do środka.
— Andriusza, czemu się zamknąłeś?
I dlaczego zamek jest inny?
— Wera próbowała się uśmiechnąć, choć w środku coś nieprzyjemnie ją ukłuło.
— Wpuść mnie, zmarzłam.
— Nie masz dokąd wchodzić, Wier, — chrupnął soczyście jabłkiem.
— Teraz mieszkają tu inni ludzie.
— Jacy ludzie?
Żartujesz?
— próbowała przecisnąć się obok niego, ale Andriej zaparł rękę o futrynę, zastawiając przejście.
W głębi korytarza mignęła kobieca sylwetka w lekkim szlafroku.
Wera rozpoznała tę rzecz — Andriej podarował ją jej na ostatni Nowy Rok.
Tyle że na Werze leżała luźno, a tę lalunię opinała tak, że szwy ledwo wytrzymywały.
— Koteczku, kto tam?
— przeciągnęła kapryśnie dziewczyna.
— Wieje przecież!
— Andriusza, kto to jest?
— W gardle Wery utknęła gula.
— Dlaczego ona jest w moich ubraniach?
Andriej westchnął jak dorośli wzdychający, gdy tłumaczą dziecku oczywiste prawdy.
Wyszedł na ganek i przymknął za sobą drzwi, odcinając ciepło.
— Słuchaj, bez scen.
Ja i Kristina się kochamy.
A ty… no, sama jesteś sobie winna.
Nudna jesteś, Wera.
Skwaśniałaś w swoich garach.
— Co mają do tego gary?
To mój dom!
Mój, rodzinny!
— Był twój, — Andriej leniwie podrapał się po brzuchu.
— Pamiętasz, dałaś mi pełnomocnictwo ogólne?
Rok temu, kiedy podciągaliśmy gaz?
Żebyś nie musiała latać po urzędach.
Wera pamiętała.
Notariusz, duszny gabinet, czuły głos męża: „Podpisz, kochanie, ja wszystko załatwię, nie musisz stać w kolejkach”.
— I co z tego?
— A to, że sprzedałem dom.
Swojemu koledze.
A on podarował go mnie.
Więc według dokumentów właścicielem jestem teraz ja.
Jedynym.
I Kristina jest tu zameldowana.
A ciebie wymeldowałem wczoraj.
Ziemia pod nogami Wery zakołysała się.
Szare, niskie niebo nagle zaczęło przygniatać jej ramiona nieznośnym ciężarem.
— Nie mogłeś…
To przecież spadek po babci…
Andriej, kiedy się pobraliśmy, nie mieliśmy gdzie mieszkać, to ja cię tu przyprowadziłam…
— No tak, dzięki, przygarnęłaś mnie, — skrzywił się.
— Tylko teraz układ jest inny.
„Sprzedałem twój dom, wynoś się!” — taki jest teraz układ.
Twoje rzeczy zniosłem do garażu, do worków.
Zabieraj i spadaj do matki.
— Do mamy nie mogę…
Ona ma słabe zdrowie, nie zniesie takiego ciosu… — wyszeptała Wera, czując, jak gorące łzy spływają jej po policzkach i natychmiast stygną na wietrze.
— Twój problem.
Dobra, audiencja skończona.
Odwrócił się i wszedł do domu.
Drzwi trzasnęły.
Zamek zgrzytnął.
Wera została na pustym ganku.
W oknie kuchni zapaliło się światło.
Zobaczyła sylwetki — Andriej objął lalunię, coś do niej powiedział i oboje się roześmiali.
Potem Kristina wzięła ze stołu ulubiony kubek Wery — duży, z narysowanym jeżykiem — i napiła się z niego.
To była ostatnia kropla.
Wera nie zaczęła pukać.
W milczeniu zeszła z ganku i poszła do garażu.
Drzwi nie były zamknięte.
W kącie walały się czarne worki na śmieci, z których wystawały rękawy jej swetrów i grzbiety książek.
Wzięła tylko to, co najpotrzebniejsze.
Wezwała taksówkę do miasta.
W drodze usunęła numer Andrieja z telefonu.
Ręce jej drżały, ale w głowie panowała jakaś przerażająca cisza.
Przez pierwszy tydzień Wera mieszkała w pokoju wypoczynkowym na dworcu.
W dzień szukała pracy, wieczorem wracała na twardą leżankę pachnącą chlorem i cudzą biedą.
Pieniędzy było na styk — Andriej opróżnił także wspólne konto, do którego znał hasło.
Z jej dyplomem bibliotekarki nie było wakatów.
Wszędzie potrzebowali młodych i energicznych.
Wera, która miała trzydzieści pięć lat, nie pasowała do tego opisu.
Ratunek przyszedł z najmniej oczekiwanej strony.
W kolejce po tani wypiek zagadała do kobiety w surowym płaszczu.
Tamta skarżyła się komuś przez telefon, że w ich elitarnym pensjonacie znowu zwolnił się kucharz.
— Nie umieją ugotować porządnego rosołu!
— oburzała się kobieta.
— Konstantin Gieorgijewicz wymaga przejrzystego jak łza, a oni podają jakąś mętną lurę!
Wera, sama po sobie się tego nie spodziewając, dotknęła jej rękawa.
— Umiem ugotować rosół.
I przygotować ciepłe wypieki.
I ułożyć dietetyczne menu.
Kobieta zmierzyła ją oceniającym wzrokiem.
Wera wyglądała na zmęczoną, ale ubranie miała czyste, a spojrzenie proste.
— Książeczkę sanepidowską pani ma?
— Mam, świeżą, robiłam do biblioteki.
— Jedziemy.
Jeśli szef panią odrzuci — nie dam pieniędzy na bilet powrotny.
Pensjonat „Sosnowy Bór” był zamkniętą placówką dla bardzo wymagających ludzi.
Wysokie ogrodzenia, ochrona, cisza przerywana tylko szumem wiekowych sosen.
Właściciel, Konstantin Gieorgijewicz, był człowiekiem surowym, wręcz obsesyjnie nastawionym na jakość.
— Tu kuchenka, tu kurczak, tu warzywa, — mruknął, nawet nie patrząc na Werę.
— Ma pani godzinę.
Jeśli mi nie zasmakuje — wyleci pani szybciej niż korek od szampana.
Wera wypuściła powietrze.
Kuchnia była jej żywiołem.
Tu zapominała o zdradzie męża, o utraconym domu, o chłodzie dworca.
Poruszała się pewnie, ręce same wiedziały, co robić.
Po czterdziestu minutach przed Konstantinem Gieorgijewiczem stał talerz ze złocistym rosołem, w którym pływały równe krążki marchewki i domowy makaron.
Spróbował łyżkę.
Zastygł.
Spojrzał na Werę — po raz pierwszy uważnie, prosto w oczy.
— Drugi smak nie zagłusza pierwszego, — stwierdził.
— Zieleniny w sam raz.
Makaron nie rozgotowany.
Jest pani przyjęta.
Okres próbny miesiąc.
Mieszkać pani będzie w budynku dla personelu.
Tak zaczęło się nowe życie.
Wera pracowała jak przeklęta.
Przychodziła do kuchni pierwsza, wychodziła ostatnia.
Gotowała tak, jakby każde danie było najważniejsze w jej życiu.
Stopniowo Konstantin Gieorgijewicz zaczął powierzać jej nie tylko garnki.
Po pół roku układała już menu dla ważnych gości, zamawiała produkty, kłóciła się z dostawcami, którzy próbowali wcisnąć drugi gatunek.
Zmieniła się.
Schudła, zamieniła workowate swetry na surowe bluzki.
W głosie pojawiły się metaliczne nuty.
Krzywda po tym, co się stało, nie zniknęła, ale się zahartowała, zamieniając w chłodny pancerz.
— Wero Nikołajewno, — pewnego dnia szef wezwał ją do siebie.
— Rozszerzamy działalność.
Otwieramy nowy budynek i restaurację przy nim.
Potrzebuję kierownika, któremu ufam jak sobie.
Da pani radę?
— Dam radę, Konstantinie Gieorgijewiczu.
Tylko mam warunek.
— Jaki?
— Wykonawców wybieram sama.
I każdy kosztorys sprawdzam osobiście.
Uśmiechnął się pod siwym wąsem.
— Umowa stoi.
Minął kolejny rok.
Wera siedziała w swoim gabinecie z widokiem na sosnowy las.
Przed nią leżał stos wniosków od firm budowlanych, które chciały zdobyć zlecenie na remont starego budynku.
Kwota kontraktu była imponująca, więc chętnych nie brakowało.
Sekretarka Lenoczka zajrzała do drzwi:
— Wero Nikołajewno, przyszedł przedstawiciel firmy „Stroj-Luks”.
Bardzo natarczywy.
Mówi, że mają najlepszą ofertę cenową.
— „Stroj-Luks”?
— Wera zmarszczyła brwi.
Nazwa wydała jej się znajoma.
— Niech wejdzie.
Drzwi rozwarły się.
Do gabinetu wszedł, szeroko się uśmiechając, Andriej.
Wyglądał… pognieciony.
Drogi garnitur wisiał na nim workowato, pod oczami zalegały cienie, a na twarzy pojawił się wyraz nerwowej uniżoności.
Widocznie życie z „lalunią” nie okazało się takie słodkie, a interesy szły kiepsko, skoro sam biegał za zleceniodawcami.
Wera siedziała tyłem do okna, a słońce biło go po oczach, utrudniając dostrzeżenie twarzy gospodyni gabinetu.
— Dzień dobry!
— zaczął Andriej swobodnie, podchodząc do biurka.
— Miło mi powitać!
Nasza firma jest gotowa zaoferować państwu ekskluzywne warunki.
Wykonamy remont szybko, solidnie i…
Urwał.
Wera lekko obróciła fotel i cień zszedł z jej twarzy.
Andriej znieruchomiał z otwartymi ustami.
Teczka z dokumentami wypadła mu z rąk i pacnęła o podłogę, rozsypując kartki.
— Wera?
— wychrypiał.
— Ty?!
— Dzień dobry, Andrieju Wiktorowiczu, — odpowiedziała chłodno, nie proponując mu miejsca.
— Proszę podnieść papiery.
Śmieci pan w moim gabinecie.
Powoli, jak przez sen, schylił się i pozbierał kartki.
Ręce mu drżały.
— Ty… ty tu myjesz podłogi?
Przekładasz papierki?
— w jego głosie mieszały się nadzieja i strach.
— Jestem tu kierowniczką.
I to ja decyduję, kto dostanie ten kontrakt.
Andriej zbladł tak, że zrobił się podobny do swojego krochmalonego kołnierzyka.
Runął na krzesło, choć zaproszenie nadal nie padło.
— Werka… no proszę…
Wybiłaś się, co?
— próbował naciągnąć na twarz dawny „pański” uśmiech, ale wyszedł krzywy i żałosny.
— Słuchaj, to przecież los!
Nie jesteśmy obcymi ludźmi!
Dawaj, podpisz mi kosztorys.
Dam ci procent od tego… porządny!
Kristinka wydoiła ze mnie wszystkie pieniądze, ja tego zlecenia potrzebuję na gwałt, bo inaczej będzie ze mną krucho!
Wera wzięła jego kosztorys.
Przebiegła wzrokiem po pozycjach.
— Tania farba w cenie włoskiego tynku.
Linoleum zamiast parkietu.
I zawyżenie zakresu robót dwukrotnie.
Nie zmieniasz się, Andriej.
Wciąż próbujesz oszukiwać tych, którzy ci ufają.
— Daj spokój!
Wszyscy tak robią!
— pochylił się do przodu, zaglądając jej w oczy.
— Wer, no było, minęło.
Wtedy z tym domem po prostu mi odbiło.
Chcesz, to wyrzucę tamtą pannę?
Wrócę do ciebie?
Przecież dobrze nam się żyło!
Wszystko ci wybaczę…
— Ty mi wybaczysz?
— Wera zaśmiała się cicho.
Ten śmiech był bardziej wymowny niż jakikolwiek krzyk.
— A ja nie wybaczę.
Wiesz dlaczego?
Nie dlatego, że zabrałeś mi dom.
Tylko dlatego, że nie uważałeś mnie za człowieka.
Myślałeś, że bez ciebie przepadnę.
A ja przetrwałam.
Nacisnęła przycisk interkomu.
— Ochrona?
Proszę wyprowadzić tego pana.
I wpisać firmę „Stroj-Luks” na czarną listę.
Żeby na odległość strzału armatniego nie dopuszczać ich do naszych obiektów.
— Nie odważysz się!
— Andriej zerwał się na równe nogi.
Twarz pokryła mu się czerwonymi plamami.
— Ja znajdę na ciebie sposób!
Poskarżę się właścicielowi!
— Proszę bardzo, — skinęła spokojnie Wera.
— Konstantin Gieorgijewicz bardzo nie lubi oszustów.
Zwłaszcza tych, którzy oszczędzają na jakości.
Do gabinetu weszło dwóch krzepkich ochroniarzy.
Uprzejmie, ale stanowczo chwycili Andrieja pod ramiona.
— Wera!
Czekaj!
Przecież możemy się dogadać!
Oddam dom… no, połowę!
Wer, nie pogrążaj mnie! — krzyczał, gdy ciągnęli go do wyjścia.
Wera nie słuchała.
Podeszła do okna.
Widziała, jak wyprowadzono Andrieja na zewnątrz, jak zgarbiony powlókł się do swojego starego samochodu.
Wyglądał mało i żałośnie na tle ogromnych sosen.
Telefon na biurku zabrzęczał.
Przyszła wiadomość od mamy: „Córeczko, jak się masz?
U mnie samopoczucie w normie, upiekłam pyszności, czekam na weekend”.
Wera uśmiechnęła się.
Po raz pierwszy od dawna ten uśmiech był lekki i jasny.
Wzięła telefon: „Wkrótce będę, mamusiu.
I nie sama.
Konstantin Gieorgijewicz prosił się na twoje wypieki, mówi, że nigdzie nie jadł smaczniejszych”.
Zamknęła teczkę z kosztorysem „Stroj-Luksu” i wrzuciła ją do kosza na papiery.
To było jej właściwe miejsce.
Tak jak przeszłości, w której dla niej nie było już miejsca.
