Od teraz rachunki są rozdzielone!
Nie zapłacisz — wylatujesz z mieszkania.
— Pasz, mój but jest już do niczego.
Marina stała w korytarzu, oparta plecami o framugę, i trzymała w ręce czarny zimowy but.
Podeszwa zdradliwie rozeszła się tuż przy czubku, odsłaniając szare, wilgotne wnętrze.
Z palców stóp, przez rajstopy, kapała brudna woda.
Na dworze było minus piętnaście.
To właśnie ten obrzydliwy lutowy mróz, kiedy pod nogami nie śnieg, tylko lodowa breja.
Paweł kręcił się przed lustrem w przedpokoju.
Miał na sobie nową markową bluzę, z modnym logo na piersi.
Kupił ją trzy dni wcześniej za pięć tysięcy rubli, bo „w pracy trzeba wyglądać godnie, a nie jak obdartus”.
Nawet się nie odwrócił, tylko psiknął na szyję perfumami o cierpkim, drogim zapachu, który kiedyś Marinie się podobał, a teraz ją irytował.
— Marin, wytrzymaj jeszcze miesiąc, co?
Głos miał ten „błagalno-marudny”, który włączał za każdym razem, gdy schodziło na pieniądze.
— Teraz z finansami krucho.
Mama dzwoniła rano, znowu jej skoczyło ciśnienie pod dwieście.
Lekarz przepisał serię kroplówek, leki importowane, strasznie drogie.
Obiecałem przelać dwadzieścia tysięcy.
Marina powoli opuściła but na wycieraczkę.
W środku, gdzieś w okolicach splotu słonecznego, ścisnął się twardy węzeł.
— Dwadzieścia tysięcy?
Powtórzyła cicho.
— Pasz, to już trzeci raz w tym miesiącu.
Raz „serce”, raz „stawy”, teraz „ciśnienie”.
— Co, proponujesz mi, żebym olał zdrowie własnej matki?
W końcu się odwrócił.
Twarz urażona, usta zaciśnięte.
— Ona nas, między innymi, dziesięć lat temu uratowała z meldunkiem, zapomniałaś?
— Pamiętam, Pasza.
Wszystko pamiętam, ale ja teraz stoję w mokrych rajstopach.
Zdrętwiały mi palce.
Jutro nie mam w czym iść do pracy.
Paweł przewrócił oczami, jakby ona prosiła o księżyc z nieba, a nie o suche buty.
— No to idź do „Śmiesznych Cen”, weź jakieś puchate śniegowce za tysiąc.
Jaka różnica?
I tak tylko przebiegniesz do metra.
Zdrowie mamy jest ważniejsze, zrozum wreszcie i nie bądź egoistką.
„Egoistką”.
Słowo zawisło w powietrzu.
Marina spojrzała na swoje nogi, na mokry ślad na panelach.
Potem przeniosła wzrok na męża.
Pachniał cytrusami i sandałowcem, było mu ciepło, miał nowe ubranie i był syty po jej kolacji.
— Dobrze, — powiedziała.
Głos zabrzmiał sucho.
— Zrozumiałam.
Tego wieczoru nie zrobiła awantury.
Po prostu postawiła rozpruty but na kaloryferze, wcisnęła do środka gazetę i poszła do kuchni.
Musiała policzyć.
Usiadła przy stole, otworzyła w telefonie aplikację bankową.
Cyfry nigdy nie kłamały, w przeciwieństwie do ludzi.
Pensja Pawła — pięćdziesiąt pięć tysięcy.
Jej pensja — osiemdziesiąt pięć.
Kredyt hipoteczny — trzydzieści pięć (płaci ona).
Rachunki — osiem (płaci ona).
Przedszkole Daszy, zajęcia, zimowy kombinezon — ona.
Jedzenie — dziewięćdziesiąt procent ona.
Paweł opłacał swoją benzynę, serwis swojego auta i… niekończące się rachunki mamy.
„Leki”, „naprawa kranu”, „wzrosły opłaty”.
Marina spojrzała na saldo na swojej karcie.
Dwa tysiące trzysta rubli do zaliczki.
Przypomniała sobie, jak wczoraj w sklepie stała przy ladzie z serami.
Strasznie chciała tego sera z niebieską pleśnią, małego trójkącika za trzysta rubli.
Wzięła go do ręki, potrzymała… i odłożyła — drogo.
Wzięła „Rosyjski” na promocji.
Oszczędzała na serze, chodziła w rozwalonych butach, nie kupowała sobie kosmetyków od pół roku.
Żeby jej mąż mógł wysłać mamie dwadzieścia tysięcy „na kroplówki”.
— No dobrze, — wyszeptała Marina do ciemnej kuchni.
— No dobrze.
Minęły trzy dni.
Środa była wyjątkowo wilgotna i przenikliwa.
Marina wracała z pracy wcześniej.
Nogi w tych samych „puchaczach” za tysiąc rubli (w końcu je kupiła) zmarzły jej do kości w dziesięć minut.
Weszła do dużego centrum handlowego przy metrze.
Tylko żeby się ogrzać.
Wypić kawę, jeśli starczy odwagi wydać na siebie dwieście rubli.
Szła obok witryn, rozcierając zmarznięte dłonie, i nagle stanęła.
Serce runęło jej gdzieś w dół, w pięty, a potem podskoczyło do gardła, utrudniając oddychanie.
W sklepie z elektroniką, tuż przy kasie, stała znajoma para.
Paweł i jego siostra Lena.
Szwagierka, która wiecznie narzekała na życie, a przy tym telefony zmieniała częściej niż rękawiczki.
Śmiali się.
Lena coś opowiadała z przejęciem, machając rękami, a Paweł zadowolony przytakiwał, wyciągając z portfela kartę.
Tę kartę, na której — jak twierdził rano — „nie było nawet na benzynę”.
Marina cofnęła się o krok, chowając za plastikowym manekinem w idiotycznej czapce.
Uderzyło ją gorąco, na plecach wystąpił pot.
Czuła się jak szpieg w tanim kryminale, ale nie mogła oderwać wzroku.
Na ladzie przed nimi stało ogromne pudło.
Na pudle był narysowany robot-odkurzacz.
Najnowszy model.
Taki, który sam robi mapę mieszkania, myje podłogi i mówi.
Nad półką świeciła czerwona promocyjna cena: 49 990 rubli.
Marina przycisnęła ramię do zimnego plastiku manekina.
W głowie kręciło się pięćdziesiąt tysięcy rubli.
— Ojej, braciszku, dziękuję! — zapiszczała Lena tak, że jej głos przebił muzykę w tle.
— Mama mówiła, że mi pomożesz!
Bo z moimi chorymi plecami sama myć podłogi to jest piekło!
Ty jesteś moim wybawcą!
Paweł przyłożył kartę do terminala.
Pik — płatność przeszła.
„Wybawca” uśmiechnął się i podniósł pudło.
Marinę zemdliło, przed oczami popłynęły kręgi.
Jej porwane buty, rezygnacja z sera, mokre nogi.
Jej oszczędzone grosze.
Wszystko to właśnie zamieniło się w zabawkę dla zdrowej trzydziestoletniej kobyły, której nie chce się myć podłogi.
Nie podeszła i nie zrobiła sceny w sklepie.
Nie miała siły, miała wrażenie, że ją wytarzano w błocie.
Odwróciła się i wyszła z powrotem na mróz.
Wieczorem w domu było cicho.
Zadowolony i najedzony Paweł leżał na kanapie, zarzuciwszy nogi na podłokietnik, i przewijał wiadomości.
Marina w kuchni kroiła warzywa.
Nóż stukał o deskę głośno, rytmicznie.
Tak-tak-tak.
— Marin, czemu na kolację znowu kasza gryczana? — krzyknął z pokoju.
— Może upieczesz mięso?
Albo zamówimy dostawę?
— Nie ma pieniędzy, Pasza, — odpowiedziała.
— Przecież leczymy mamę, te dwadzieścia tysięcy, zapomniałeś?
Trzeba zaciskać pasa.
— A, no tak, — głos męża zrobił się obojętny.
— No to kasza, to kasza.
Wstał i poszedł pod prysznic, a telefon został na stoliku kawowym, ekranem do góry.
Dzin.
Krótki dźwięk powiadomienia.
Marina nigdy nie grzebała w jego telefonie.
Uważała to za poniżej swojej godności.
Ale teraz jakaś nieznana siła pociągnęła ją do stolika.
Podeszła, ekran rozświetlił się.
Wiadomość od kontaktu „Mamuśka”, tekst był widoczny w całości.
„Synku, Lenka piszczy z zachwytu!
Odkurzacz super, już go włączyła, tak śmiesznie gada, ona mu ustawiła głos Domowionka Kuzi, oj jak my się śmialiśmy!
Wybacz, że musiałeś kłamać Marinie o kroplówkach i ciśnieniu, ale siostra tak chciała prezent, a pieniędzy…
Ty jesteś złoto!”
Marina patrzyła na litery.
„Okłamali Marinę”.
Nie tylko bankomat, ale idiotka.
Siedzieli w kuchni, pili herbatę i omawiali, jak sprytnie ją wyprowadzą w pole.
Teściowa, szwagierka i jej własny mąż — oto rodzina.
Marina odłożyła telefon na miejsce, poszła do kuchni, wyłączyła gaz.
Nie rozpłakała się, łzy się skończyły.
Zamiast nich przyszedł plan.
Sobota, jubileusz Galiny Pietrowny.
Paweł próbował odradzić jej wyjazd:
— Marin, jesteś jakaś roztrzęsiona cały tydzień.
Może zostaniesz w domu?
Ja sam pojadę, złożę życzenia.
— Nie, Pasza, — Marina uśmiechnęła się, malując usta.
— Pojadę!
Bardzo chcę złożyć życzenia twojej mamie.
Z całego serca.
Założyła swoją najlepszą sukienkę.
A na nogi te same stare, rozpadające się buty, w których przyszła w poniedziałek.
Podeszwy nawet nie próbowała podklejać.
W mieszkaniu teściowej stół uginał się od sałatek.
Majonezowe góry, wędliny, zaparowana butelka wódki.
Na czele stołu siedziała Galina Pietrowna, rumiana i — sądząc po kolorze twarzy — całkiem zdrowa.
Obok promieniała Lena.
— Oj, Marinoćka! — zaśpiewała teściowa.
— Wejdź, siadaj!
Jakaś ty bladziutka, zmęczona, dużo pracujesz?
— Dużo, Galino Pietrowno.
Hipoteka sama się nie zapłaci.
Biesiada toczyła się swoim rytmem.
Toasty za zdrowie, za „naszą zgodną rodzinę”, za to, że „zawsze się wspieramy”.
Marina piła sok i milczała, czekała.
I doczekała się.
Lena, po trzecim kieliszku wina, nie wytrzymała.
Rozpierała ją chęć pochwalenia się.
— Oj, dziewczyny, ja teraz taka szczęśliwa! — ogłosiła głośno, zwracając się do ciotki Wiery i sąsiadki.
— Kupiłam sobie robota-pomocnika!
Taki mądry, sam jeździ, myje, odkurza.
Ja już w ogóle nie biorę mopa do ręki!
— Co ty powiesz! — ciotka Wiera klasnęła w dłonie.
— Drogi pewnie?
— No… nie tani, ale pół roku zbierałam!
We wszystkim sobie odmawiałam!
Każdy grosik odkładałam!
Paweł się spięł, rzucił szybkie spojrzenie na Marinę.
Marina siedziała prosto, z lekkim uśmiechem na ustach.
— Pół roku zbierałaś? — powtórzyła.
Głos miała cichy, ale w zapadłej ciszy zabrzmiał wyraźnie.
— Jaka ty jesteś dzielna, Leno.
Marina wzięła widelec i brzęknęła nim o brzeg talerza, przyciągając uwagę wszystkich.
— To pokaż paragon.
— Co? — Lena zakrztusiła się oliwką.
— Pokaż paragon albo kartę gwarancyjną.
Przecież jest data zakupu i nazwisko płatnika.
— Po co ci to? — wtrąciła Galina Pietrowna.
Oczy jej nerwowo biegały.
— Jakieś przesłuchanie robisz?
— Po prostu jestem ciekawa, — Marina objęła wzrokiem stół.
— Strasznie ciekawa, jak działa fizyka jednego cudownego przeistoczenia.
Jak kurs waszych, Galino Pietrowno, życiowo ważnych kroplówek, na które Pasza zabrał mi ostatnie pieniądze z rodzinnego budżetu, zamienił się w robota-odkurzacza za pięćdziesiąt tysięcy rubli.
Wszyscy na chwilę zamilkli.
Paweł zbladł aż do sinicy.
— Marin, nie tutaj…
Porozmawiamy w domu… — syknął.
— Nie, Pasza.
W domu kłamałeś, pogadamy tutaj.
Marina odsunęła krzesło i wstała, wyszła zza stołu na środek pokoju.
— Spójrzcie na mnie, — powiedziała spokojnie.
— Spójrzcie na moje nogi.
Wszyscy wlepili wzrok w jej buty.
Czarna skóra popękała, podeszwa lewego buta odstawała, odsłaniając szarą podszewkę.
Wyglądało to żałośnie i nędznie.
— Chodzę w tych łachach, — wybijała każde słowo Marina, — bo „oszczędzamy”.
Nie kupuję sobie sera, nie chodzę do kawiarni.
A ty… Pasza kupujesz zdrowej dziewusze zabawkę za pięćdziesiąt tysięcy, zasłaniając się zmyśloną chorobą matki?
— Jak ty się odzywasz do męża! — zapiszczała Galina Pietrowna, zrywając się.
— Niewdzięczna!
My cię…
— Co wy mi? — przerwała Marina.
— Dziesięć lat temu daliście mi meldunek?
To ja za ten meldunek już dawno zapłaciłam z nawiązką.
Swoimi nerwami i pieniędzmi.
Otworzyła torebkę.
Wyjęła złożoną na czworo kartkę i położyła ją przed Pawłem, prosto w talerzu z galaretą.
— Co to? — zapytał bezgłośnie.
— To harmonogram płatności, Pasza.
Atrakcja niebywałej hojności zamknięta.
Od dziś mamy osobny budżet.
— Nie możesz… — zaczął.
— Mogę.
Już złożyłam wniosek do administracji o rozdzielenie liczników i rachunków.
A to — twoja połowa hipoteki.
Siedemnaście tysięcy pięćset rubli.
Termin: dwudziesty dzień każdego miesiąca.
Nie wpłacisz — bank naliczy odsetki karne.
Spojrzała na teściową.
— A wam, Galino Pietrowno, rada.
Jeśli znowu będziecie chcieli pieniędzy — niech Lena sprzeda odkurzacz.
Marina odwróciła się i poszła do wyjścia.
— I tak, wasza sałatka „Mimoza” już skisła.
Tak jak wasze sumienie.
Wyszła z klatki, wezwała taksówkę i po raz pierwszy od miesiąca poczuła ciepło.
Miała gdzieś pieniądze.
Jechała do domu, do swojego życia, w którym nie było już miejsca dla pasożytów.
Miesiąc później.
Paweł wszedł do kuchni, szurając kapciami.
Wyglądał na zmiętego.
Otworzył lodówkę i znieruchomiał.
Lodówka była podzielona na pół.
Na górnej półce była jaskrawa naklejka: „MARINA I DASZA”.
Na dolnej: „PASZA”.
Na górnej półce leżały steki z czerwonej ryby, dojrzałe awokado, pojemnik z borówkami i aromatyczny ser z niebieską pleśnią.
Na dolnej półce, żałośnie, mieściła się zaczęta paczka tanich parówek, majonez i połowa bochenka.
Paweł przełknął ślinę, żołądek zdradliwie zaburczał.
Marina siedziała przy stole, a w korytarzu stały nowe skórzane kozaki na stabilnym obcasie.
Spokojnie smarowała twarogowy serek na chrupkim pieczywie, a na wierzch kładła plasterek lekko solonego pstrąga.
— Marin… — głos Pawła zadrżał.
— Jeść mi się chce, nie mam siły, daj chociaż kanapkę.
— Kanapka kosztuje pieniądze, Pasza, — odpowiedziała, nie patrząc na niego.
— Ryba osiemset rubli za opakowanie.
Ser czterysta, a ty ich nie masz.
— A skąd ja mam wziąć pieniądze?! — wybuchł.
— Jutro mam ratę hipoteki!
Wszystko rozrzuciłem po rachunkach!
Zostało mi pięć tysięcy na miesiąc!
Na benzynę i jedzenie!
Jak mam żyć?!
Marina ugryzła kawałek kanapki, przymknęła oczy z przyjemności.
— No jak…
Pożycz od Leny albo od mamy — to przecież rodzina, Pasza, a rodzina nie zostawi.
Zadzwoń do mamy, powiedz, że głodujesz, naleje ci zupki.
Paweł opadł na stołek, obejmując głowę rękami.
— Już dzwoniłem… — wydusił głucho.
— Dzwoniłem do mamy.
— I co?
— Powiedziała… że nie ma pieniędzy.
Emerytura mała, kręć się Paszeńka, wilka nogi karmią.
— A Lena?
— Lena powiedziała, że jestem facetem i mam sam rozwiązywać swoje problemy.
I że nie ma co wyciągać od siostry.
W kuchni zawisła cisza, słychać było tylko chrupnięcie pieczywa.
Marina wzięła łyk aromatycznej kawy.
— Witaj w prawdziwym świecie, Pasza, — powiedziała spokojnie.
— W świecie, w którym za wszystko trzeba płacić.
Spojrzała na męża.
Teraz czuła już tylko spokój i smak pstrąga.
